Achter de schermen werden de gemoederen de eerste helft van het jaar flink beziggehouden door de geplande bezuiniging van € 200 miljoen op de Mediabegroting. In juni verscheen de brief van de minister van OCW waarin deze bezuiniging in een keer werd ingevuld. Uit het onderzoek dat de minister heeft laten uitvoeren blijkt dat de NOS al een efficiënt ingerichte organisatie is met een zeer beperkte overhead. Ook toont het onderzoeksrapport aan dat de NOS op een zeer professionele manier haar nieuws- en sportrechten aankoopt. Dat is goed om te lezen. Hoewel de NOS met een forse bezuiniging te maken krijgt, weten we nu wel waar we aan toe zijn. Helderheid is goed; ook bij minder prettig nieuws. We kunnen nu door met ons dagelijkse werk en de plannen daarop afstemmen. En dat doen we.

In 2012 staat een aantal interessante ontwikkelingen op het programma. Begin van het jaar zijn we overgegaan naar een ‘internet first’-strategie, in het voorjaar van 2012 wordt de officiële NOS app gelanceerd en ook krijgen onze programma’s in 2012 een nieuwe vormgeving en nieuwe decors. Om nog maar niet te spreken van de unieke sportzomer.

In dit jaarverslag blikken we terug op de NOS in 2011. We geven een overzicht van de multimediale programma’s die we maakten. De algemene ontwikkelingen worden beschreven in het directieverslag, u kunt teruglezen wat er speelde op de afdelingen NOS Nieuws, NOS Sport, NOS Evenementen en Nieuwe Media en daarna volgt een beschrijving van ontwikkelingen en projecten in andere geledingen van de organisatie. Ten slotte geven we een overzicht van belangrijke cijfers met betrekking tot zendtijd, kijk- en luistergedrag, internetbezoek, formatie en enkele financiële cijfers.

Kortom, dit jaarverslag neemt u mee naar de NOS van binnenuit.

Hilversum, 18 april 2012

Jan de Jong, algemeen directeur

Directieverslag

Taken en missie

De NOS is als publieke omroep verantwoordelijk voor een brede nieuwsvoorziening die betrouwbaar en onafhankelijk is. Wat de taken van de NOS zijn, staat omschreven in de Mediawet. Deze taken zijn:

• het verzorgen voor de landelijke publieke omroep van media-aanbod op het gebied van nieuws, sport en evenementen, dat zich bij uitstek voor een onbevooroordeelde aanpak leent. Hiertoe behoort in elk geval media-aanbod dat een hoge frequentie en vaste regelmaat van verspreiding vereist, een algemeen dienstverlenend karakter draagt of met een doelmatiger inzet van middelen beter gezamenlijk tot stand kan komen;
• het verzorgen van teletekst voor de landelijke publieke omroep;
• het toegankelijk maken van het media-aanbod via alle beschikbare media.

Aan de hand van deze taken heeft de NOS haar missie opgesteld: 'De NOS stelt zich, als integraal onderdeel van de publieke omroep, tot doel de primaire informatiebron te zijn op het gebied van nieuws, sport en evenementen, zodat de Nederlandse burger beter in staat is te oordelen over ontwikkelingen in de wereld en zijn gedrag te bepalen. De NOS hanteert hierbij de hoogste journalistieke eisen van zorgvuldigheid, betrouwbaarheid, ongebondenheid, pluriformiteit en onbevooroordeeldheid. De NOS streeft er naar deze informatie toegankelijk te maken via alle beschikbare media en voor alle maatschappelijke geledingen.'

Verzelfstandiging

Sinds 1 januari 2010 is de NOS een volledig zelfstandige omroeporganisatie. In 2009 werd een overgangsstichting opgericht, waarin werd vooruitgelopen op de nieuwe bestuurlijke structuur. De NOS heeft sindsdien een eigen bestuur en een Raad van Toezicht en vormt niet langer één juridische organisatie met het coördinatie- en samenwerkingsorgaan de Nederlandse Publieke Omroep (NPO).

Raad van Toezicht

Tot 1 december 2011 bestond de Raad van Toezicht uit de leden van de Raad van Bestuur van de NPO. Echter, in het kader van 'good governance' heeft de minister van OCW per die datum, op aangeven van de Tweede Kamer, een onafhankelijke Raad van Toezicht benoemd. De nieuwe Raad van Toezicht, die in december voor het eerst is bijeengekomen, telt zes leden. De Raad van Toezicht neemt zich voor in het verslag over 2012 rekening en verantwoording af te leggen over zijn werkzaamheden. Voor informatie over de samenstelling van de Raad van toezicht: zie elders in dit verslag en onze website. De Commissie van Deskundigen adviseert de Raad van Toezicht (gevraagd en ongevraagd) over fundamentele vraagstukken inzake het journalistieke en maatschappelijke functioneren van de NOS. Deze commissie richt zich hierbij met name op het adviseren over onderwerpen als diversiteit (breedgeschakeerdheid) en pluriformiteit (variatie aan invalshoeken en meningen) in de programmering van de NOS en de wijze waarop daarover aan het publiek verantwoording wordt afgelegd. Daarnaast onderzoekt de Commissie klachten van kijkers, luisteraars en lezers over de berichtgeving van de NOS. De Commissie fungeert hiermee als “ombudsman”. Dergelijke klachten hebben een relatie tot de journalistieke uitgangspunten van de NOS. De Commissie van Deskundigen voorziet de klager en de NOS-directie van haar commentaar naar aanleiding van de klacht. Ten slotte adviseert de Commissie de NOS directie bij zwaarwegende verschillen van mening tussen de Hoofdredacties en de NOS directie over principieel journalistiek inhoudelijke kwesties. Voor informatie over de samenstelling van de Commissie van Deskundigen verwijzen wij naar onze website.

Strategisch beleid

"De NOS is een van de pijlers onder de landelijke publieke omroep. De verzorging van een onafhankelijk en betrouwbaar nieuwsaanbod is een kernfunctie van de publieke omroep. De NOS blijft zijn zelfstandige positie als onafhankelijke en betrouwbare leverancier van hoogstaand nieuws, sport en informatief aanbod behouden."

Bezuinigingen

Aldus de minister van OCW in haar brief van 17 juni 2011 aan de Tweede Kamer over de toekomst van het publieke omroepbestel en de verdeling van de bezuinigingen.

In 2015 zullen in Hilversum nog maar maximaal acht gefuseerde omroepbedrijven actief zijn. In een periode waarin er sprake is van forse aanpassingen van het publieke omroepbestel blijft de NOS als zelfstandige omroeporganisatie, met haar specifieke, in de wet vastgelegde taken op het gebied van nieuws, sport en evenementen, bestaan. Dat betekent niet dat wij tevreden achterover kunnen leunen. Daarvoor is de omgeving waarin wij acteren teveel in beweging. Zo doen zich ontwikkelingen voor in het kijk- en luistergedrag van het publiek waarop wij zullen moeten inspelen.

De NOS is een belangrijke speler in het (publieke) omroepdomein en wil dat ook blijven. Nieuws, sport en live verslaggeving van nationale en internationale evenementen vormen immers, zoals de minister terecht stelt, de kerntaak van iedere publieke omroep. Het behoud van onze huidige positie is geen gegeven, wij zullen deze dag in dag uit moeten bevechten. Wij zullen daarbij na moeten denken over onze journalistieke koers. De NOS wil namelijk, zowel op radio, televisie als op de nieuwe media, de onvermijdelijke omroep voor nieuws- en sport en live verslaggeving zijn en blijven.

In het strategisch bedrijfsplan 2012-2016 heeft de directie haar visie op de toekomst van de NOS uiteen gezet en schetsen wij de lijnen waarlangs de NOS de komende jaren haar ambities wil waarmaken. De NOS wil het nieuws niet alleen duiden, ordenen en samenvatten maar het ook opzoeken, maken en de nieuwsagenda mede bepalen. Anders wacht de NOS het lot dat veel kranten treft: aardig om kennis van te nemen en belangrijk voor de verdieping maar niet langer de primaire brenger van het nieuws.

Wij doen regelmatig onderzoek naar de samenstelling van ons publiek en hebben vastgesteld dat de NOS vooral een ijzersterk merk op televisie en radio is. Op internet is dat minder het geval. En juist daar zit de jongere generatie die we willen bereiken en aan ons binden. Wij willen ook op de langere termijn onze wettelijke taakopdracht en onze missie kunnen uitvoeren – een zo groot mogelijk bereik onder alle doelgroepen van het Nederlandse volk – en daarmee ons draagvlak in de Nederlandse samenleving verder vergroten en verankeren. Ook voor de jongere van vandaag, met zijn of haar kijk- en luister- en surfgedrag, moet de NOS een onvermijdelijke omroep zijn.

Wij zien deze ontwikkeling als een uitdaging en niet als een bedreiging. Het is de ambitie van de directie en hoofdredacties om aan deze ontwikkeling gezamenlijk het hoofd te bieden. Met de kennis en deskundigheid, de omvang en infrastructuur waarover de NOS beschikt moeten wij ook op het internet de voornaamste nieuwsbron kunnen worden. Onvermijdelijkheid is daarbij het sleutelwoord.

De uitdagingen voor de NOS zijn niet uitsluitend gelegen in ontwikkelingen in de samenleving en veranderend consumentengedrag. Op basis van de eerder aangehaalde brief van 17 juni 2011 van de minister van OCW ziet de NOS zich in de komende jaren met forse bezuinigingen geconfronteerd. Er is sprake van aanzienlijke bedragen, waar in potentie een groot aantal arbeidsplaatsen en programma’s mee gemoeid zijn. De directie van de NOS heeft zich tot doel gesteld om de komende periode in samenspraak met hoofdredacties, stafafdelingen en de inspraakorganen van de medewerkers plannen te ontwikkelen voor de exacte invulling van deze bezuinigingen.

De bezuinigingen bieden echter niet alleen bedreigingen maar ook kansen. Kansen om door het ontwikkelen van nieuwe werkwijzen en nieuwe vormen van journalistiek tegelijkertijd kosten te besparen én in te spelen op de veranderde behoeften van het publiek. De inventiviteit van de NOS-organisatie is er groot genoeg voor.

NOS Directie

Jan de Jong,	Geert Hofman,
Algemeen directeur	Zakelijk directeur