Wouter Zwart

Correspondent Duitsland

Als correspondent ben je eigenlijk een soort timmerman. Met elke reportage probeer je een dakraam voor het publiek te bouwen. Je biedt er mensen een nieuw en verfrissend perspectief mee op hun eigen achtertuin; op het leven dat ze denken te kennen.

Ik heb het zelf altijd gezond gevonden om mijn blikveld te verruimen. Dat pakte ik letterlijk aan door in 2006 correspondent in China te worden. Ik deed verslag van een razendsnel veranderende maatschappij; van de Olympische Zomerspelen in Peking, maar ook van de verwoestende aardbeving in Sichuan in 2008, Drie jaar sloeg het noodlot toe in Japan, met daarbovenop de tsunami en de nucleaire ramp in Fukushima. In Noord-Korea was ik getuige van het begin van de machtswisseling tussen vader en zoon Kim, waarbij het de NOS lukte tijdens het Journaal een unieke live-satellietverbinding met het gesloten land tot stand te brengen.

Met een rugzak vol ervaringen maakte ik in 2012 de overstap van de nieuwe supermacht China naar de oude: de Verenigde Staten. In meer dan een opzicht voelde dat als een stap terug in de tijd. Het was fascinerend om te zien hoe de Amerikanen tegelijkertijd innovatief én wereldvreemd kunnen zijn. Geen flauw idee hadden de meesten, hoe ver de concurrent in Azië eigenlijk is; en dat zelfs de Amerikaanse economische en militaire dominantie haar grenzen kent.

Ruim zes jaar en twee presidenten verder, verliet ik de Amerika weer. De rugzak puilde inmiddels uit met de bizar verlopen verkiezingen van 2016 en de opkomst van ‘fake news’. Het groeiende wantrouwen bij sommigen tegen overheden, traditionele media en oude structuren in het algemeen, sterkte mij in de ambitie om ons publiek te blijven informeren. Waar mensen, uit angst voor wat dan ook, hun luiken steeds meer sluiten, proberen correspondenten ze juist open te duwen. Schijn het licht op zaken. Democratie sterft in duisternis, is het motto van een grote Amerikaanse krant.

Waar in Europa kan dat beter dan in Duitsland? De grootste en machtigste economie van het continent staat zelf aan de vooravond van grote veranderingen. Hoe gaat het land eruitzien na het tijdperk-Merkel? Zullen die broodnodige modernisering en digitalisering eindelijk komen? Durft Berlijn na driekwart eeuw het juk van het oorlogsverleden definitief af te werpen en Europees leiderschap te tonen; het voortouw te nemen in de grote uitdagingen van de 21ste eeuw, zoals het klimaat en de bescherming van de Europese buitengrenzen?

Zulke thema’s spelen ook in de rest van Centraal-Europa: Tsjechië, Slowakije, Oostenrijk, Zwitserland. En natuurlijk Polen, dat zich niet alleen zorgen maakt over buurland Rusland, maar tegelijkertijd zijn eigen ruzies uitvecht met Brussel over de kernwaarden van het EU-lidmaatschap.

Stuk voor stuk boeiende onderwerpen, waarmee ik mijn rugzak opnieuw kan vullen. Na een leven op drie continenten en in de vier grootste economieën ter wereld, kan ik met recht zeggen: bouw een dakraam. Wij hebben als Nederland een mooi huis, maar onze blik op de wereld kan wel wat nieuwe perspectieven gebruiken.