Als een parkeergarage in de binnenstad wordt gesloopt, komt er ruimte om huizen te bouwen. Dat zou helpen in tijden van grote vraag naar betaalbare woningen. Er verdwijnen dan wel 700 parkeerplekken uit het centrum. Met grote gevolgen voor de bereikbaarheid, en daarmee voor de vele ondernemers in de binnenstad.
Dit verhaal van parkeergarage Noordereiland in Zwolle gaat over lokale dilemma’s, lokaal besturen, lokale politiek, en lokale stemkeuzes. En daarmee gaat dit verhaal niet alléén over Zwolle, maar ook over heel Nederland.
Voor ons als landelijke omroep is het altijd even zoeken; is een plaatselijk verhaal echt betekenisvol of interessant voor het grote publiek? Vaak wel, zo blijkt. Zoals in het Zwolse voorbeeld, waarbij een lokaal issue herkenbaar is voor iedereen. Net zo vaak staat een verhaal op zich, maar is het toch interessant voor mensen die er niet direct mee te maken hebben. Onze invalshoeken zijn vaak net anders dan die van de regionale omroepen, met wie we nauw samenwerken.
Onze verslaggeving in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gaven we bij de NOS de interne werktitel ‘radicaal lokaal’. Niet omdat we de rest van het jaar al dit soort binnenlandse onderwerpen links laten liggen, maar wel om er nu – in aanloop naar de verkiezingen – nog meer focus in aan te brengen. Met dat uitgangspunt op zak maakten we in de voorbije weken nieuwsverhalen en reportages. En dus doken we vol in het verhaal van de Zwolse parkeergarage. En tekenden we het dilemma op, de verschillende perspectieven, de keuze die voorligt aan kiezers en lokale politici.
Dat deden we net zo in Siddeburen, waar emoties oplopen rond de komst van twee nieuwe zonneparken. In Medemblik onderzochten we waar het succes van de lokale partijen vandaan komt. We waren bij woonwagenbewoners in Maastricht die proberen invloed uit te oefenen door zelf een plek in de raad te bemachtigen. Op Schiermonnikoog legden we vast hoe moeilijk het is voor ouderen om op ‘hun’ eiland te blijven wonen.
En waarom komt het nieuwe gemeenschapshuis in Gieten nou toch niet van de grond? Hoe gaat de gemeente Veere om met politieke dilemma’s rond toerisme? Wat zijn in Rhenen de politieke keuzes rond asielopvang in de gemeente? En hoe gaan verschillende gemeenten om met netcongestie, woningbouw en 30 kilometerzones? U zag het allemaal terugkomen in onze berichtgeving van de afgelopen weken.
Den Haag
Bij verslaggeving van lokale verkiezingen ligt altijd op de loer dat er iets groots speelt in de landelijke politiek en de aandacht toch weer wordt opgeslokt door ‘Den Haag’. Of dat de focus vooral ligt op lokale dilemma’s die overal spelen; denk aan de komst van AZC’s of bezuinigingen op de jeugdzorg. Die verhalen zijn belangrijk, maar voor je het weet ben je toch weer op het Binnenhof.
We zoomen dus zeker in op grote landelijke thema’s als huisvesting van migranten, wonen, zorg. Maar ‘radicaal lokaal’ betekent ook dat we daarbij de lokale politiek net zo serieus nemen als de Haagse. En lokale politici dus net zo kritisch bevragen. Wat zijn hun dilemma’s, waar liggen de tegenstellingen, wie krijgt het voor het zeggen in de gemeente, ofte wel; wat valt er te kiezen?
Debat
In de aanloop naar verkiezingsdag organiseert de NOS weer debatten, waarin we diezelfde lijn doortrekken en vooral lokale politici gaan horen. Vrijdag 13 maart trapten we al af met het NOS Radiodebat, met zestien lokale lijsttrekkers. Zij gingen in debat, er waren reportages uit verschillende gemeenten en een gesprek over bedreigingen aan het adres van raadsleden en wethouders. Over ervaringen, maar ook het mooie van het vak.
Op dinsdag 17 maart om 20.30u is er het NOS Slotdebat op NPO1 en online. In de LocHal in Tilburg gaan veertien lokale lijsttrekkers van landelijke en lokale partijen in gesprek en in debat. Over lokaal besturen, wonen, asiel en over leefbaarheid en lokale voorzieningen. Er zijn dit keer ook landelijke fractieleiders bij: van de drie coalitiepartijen D66, CDA en VVD en van de twee grootste oppositiepartijen GroenLinks-PvdA en de PVV.
Uitslagen
En dan komt de verkiezingsdag: woensdag 18 maart. We zijn live bij het proces van stemmen tellen, de binnenrollende uitslagen en de eerste reacties in NOS Nederland Kiest: de Uitslagen, vanaf 20.30u live op NPO1, NOS.nl/ de app en op NPO Radio 1. Onze verslaggevers staan door het hele land, en onze politiek duiders geven samen met collega’s van verschillende regionale omroepen live context bij wat er gebeurt.
De uitzendingen beginnen met exitpolls in vier gemeenten: Doetinchem, Noord-Oost Friesland, Venlo en Den Haag. Die zeggen niet alles over het landelijke beeld, maar geven wel een mooi schot voor de boeg in afwachting van de uitslagen. In deze vier gemeenten gaan we weer even ‘radicaal lokaal’; wat viel er te kiezen, welke keuze maakte de kiezer, wat betekent deze exitpoll voor de verhoudingen in de raad?
De meeste uitslagen komen laat in de avond, in de nacht, of zelfs in de ochtend van donderdag 19 maart binnen. Dus vanaf 07.00 in de ochtend zijn we er opnieuw met een lange live-uitzending op NPO1 en online. En ook het NOS Radio 1 Journaal staat in de ochtend in het teken van de uitslagen. Ook dan zijn we op veel plekken in het land; bij de bakker, een zwembad, een telling van de stemmen, de opbouw van de markt. Steeds voor de laatste uitslagen, de eerste reacties en de duiding ervan.
Meer lezen over de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 kan hier l Vragen? Je kunt de (hoofd)redactie bereiken via publieksreacties@nos.nl