Eelco Bosch van Rosenthal

Voorjaar 2014. Na een korte vlucht vanuit de hoofdstad Astana stappen cameraman Dennis Hilgers en ik uit een klein toestel in Semey, in het uiterste oosten van Afghanistan. Het is min twintig. Een koelbloedige taxichauffeur voert ons over een spekgladde, ijzige weg richting Semipalatinsk, uren verderop.
Dit is het gebied waar de Sovjet-Unie tussen 1949 en 1989 bijna vijfhonderd kernproeven uitvoerde. We brengen er een middag door met de broers Tolja en Sascha en hun hoogbejaarde moeder, in een krakkemikkig huis vol kieren, aan de rand van de nucleaire steppe.
De mannen — zestigers inmiddels — hebben het verstand van een kind van drie. Ze kunnen niet spreken. De oorzaak ligt in de nucleaire straling waaraan dit gebied decennialang werd blootgesteld. Voor hun moeder, zwanger in die jaren, was er destijds geen ontsnappen aan.

Dit zijn de verhalen die ik graag voor Nieuwsuur vertel. Aanleiding voor onze reis was de Nuclear Security Summit, waarvoor president Obama destijds naar Den Haag kwam. De Russen en Amerikanen werkten in die jaren samen bij het veiligstellen van overgebleven plutonium in het gebied. In Kazachstan konden we het grote verhaal – nucleaire veiligheid – met het kleine verbinden: een vorm waarvoor Nieuwsuur bij uitstek geschikt is.

Ruim tien jaar later richt ik mij als verslaggever van Nieuwsuur nog steeds vooral op grote internationale kwesties. Verder hou ik mij bezig met spionage en inlichtingendiensten. De gedachte dat ik ooit helemaal afscheid zal nemen van de VS, waar ik van 2007 tot 2013 correspondent was, heb ik wijselijk losgelaten. Maar het grote verhaal speelt zich natuurlijk ook in Europa af – juist in Europa, misschien wel. Terwijl de wereldorde verschuift, conflicten dichterbij kruipen en een bondgenoot steeds minder vanzelfsprekend blijkt, dringt het besef door hoe bevoorrecht het is om dit alles van dichtbij te mogen volgen — en er verslag van te doen.